Η νεοεπικουρική (εισαγωγική) θεραπεία αναφέρεται στη χορήγηση συστηματικών θεραπειών –όπως χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία– πριν από τη χειρουργική επέμβαση, με στόχο τη μείωση του όγκου, τη βελτίωση της χειρουργικής αντιμετώπισης και την αξιολόγηση της ανταπόκρισης του καρκίνου στη φαρμακευτική αγωγή.

Η νεοεπικουρική (εισαγωγική) θεραπεία κερδίζει συνεχώς έδαφος στη σύγχρονη ογκολογία, καθώς επιτρέπει λιγότερο επεμβατικές χειρουργικές παρεμβάσεις και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τη βιολογική συμπεριφορά του όγκου. Τα πρόσφατα δεδομένα από μεγάλες βάσεις δεδομένων δείχνουν σημαντική αύξηση της χρήσης της σε πολλά είδη καρκίνου, με θετικές επιπτώσεις στην εξατομίκευση της θεραπείας και στα ογκολογικά αποτελέσματα.

Όπως αναφέρουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ ), η δεύτερη ετήσια έκθεση της βάσης δεδομένων National Cancer Database (NCDB), που δημοσιεύθηκε από το American College of Surgeons, αποτυπώνει με σαφήνεια μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης του καρκίνου. Σύμφωνα με την έκθεση, παρατηρείται εντυπωσιακή αύξηση στη χρήση νεοεπικουρικών (εισαγωγικών) συστηματικών θεραπειών, όπως η χημειοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία και η ορμονοθεραπεία, πριν από τη χειρουργική επέμβαση.

Η NCDB αποτελεί μία από τις πληρέστερες ογκολογικές βάσεις δεδομένων παγκοσμίως, καθώς συλλέγει στοιχεία για σχεδόν το 75% των νέων διαγνώσεων καρκίνου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δημιουργήθηκε από κοινού από το American College of Surgeons και την American Cancer Society και περιλαμβάνει δεδομένα που σπάνια συναντώνται σε άλλες βάσεις, όπως χαρακτηριστικά της βιολογίας του όγκου και η διάρκεια νοσηλείας. Η φετινή έκθεση συνοψίζει περισσότερα από 22 εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου που διαγνώστηκαν σε 1.250 νοσοκομεία την περίοδο 2004–2022.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα αφορά την αύξηση της νεοεπικουρικής (εισαγωγικής) συστηματικής θεραπείας σε συγκεκριμένους καρκίνους. Στους γυναικολογικούς καρκίνους, η χρήση της αυξήθηκε σχεδόν πενταπλάσια, από 7% το 2010 σε 34% το 2022. Στον καρκίνο του παγκρέατος υπερτριπλασιάστηκε (από 12% σε 40%), ενώ σε σπανιότερους καρκίνους του περιτοναίου και του μεσεντερίου σχεδόν διπλασιάστηκε. Τα στοιχεία αυτά αντικατοπτρίζουν μια μετατόπιση από την παραδοσιακή προσέγγιση «πρώτα χειρουργείο» προς μια πιο ολιστική, εξατομικευμένη στρατηγική.

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό Journal of the American College of Surgeons, το βασικό πλεονέκτημα της νεοεπικουρικής (εισαγωγικής) θεραπείας είναι διπλό: αφενός μειώνει το μέγεθος του όγκου, καθιστώντας εφικτές λιγότερο εκτεταμένες επεμβάσεις, και αφετέρου επιτρέπει στους κλινικούς ιατρούς να αξιολογήσουν την ανταπόκριση της νόσου στη θεραπεία. Η πληροφορία αυτή είναι κρίσιμη, καθώς καθοδηγεί τις επόμενες θεραπευτικές αποφάσεις και ενισχύει την έννοια της ιατρικής ακριβείας.

Η έκθεση εξετάζει επίσης εις βάθος τρεις μορφές καρκίνου: τον καρκίνο του προστάτη, τον καρκίνο του οισοφάγου και το μελάνωμα. Στον καρκίνο του προστάτη, που είναι ο συχνότερος στους άνδρες, παρατηρείται αύξηση των μη χειρουργικών θεραπειών, ιδιαίτερα στα πρώιμα στάδια. Στον καρκίνο του οισοφάγου, η ανοσοθεραπεία γνώρισε ραγδαία άνοδο, αν και η νόσος συχνά διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου. Όσον αφορά στο μελάνωμα, η εντόπιση και η παρουσία εξέλκωσης συσχετίστηκαν με την επιβίωση, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης.

Συνολικά, η ετήσια έκθεση της NCDB αναδεικνύει μια εικόνα της ταχύτατα μεταβαλλόμενης κλινικής πραγματικότητας στην ογκολογία. Η αυξανόμενη χρήση της νεοεπικουρικής (εισαγωγικής) θεραπείας σηματοδοτεί ένα μέλλον πιο στοχευμένων, αποτελεσματικών και εξατομικευμένων θεραπειών για τους ασθενείς με καρκίνο.