Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που βοηθά το σώμα μας να ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή το εσωτερικό «ρολόι» που μας λέει πότε είναι ώρα να κοιμηθούμε και πότε να ξυπνήσουμε. Ο εγκέφαλος παράγει περισσότερη μελατονίνη όταν σκοτεινιάζει και λιγότερη όταν υπάρχει φως. Με την ηλικία, όμως, η φυσική παραγωγή της μειώνεται. Γι' αυτό και πολλοί άνθρωποι στρέφονται στα συμπληρώματα μελατονίνης.

Η μελατονίνη είναι περισσότερο γνωστή για τη βοήθειά της σε προβλήματα ύπνου, όπως το jet lag, η αϋπνία και η καθυστερημένη φάση ύπνου, μια διαταραχή κατά την οποία το άτομο κοιμάται και ξυπνά αργότερα από το συνηθισμένο. Μπορεί επίσης να φανεί χρήσιμη σε άτομα με διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού που είναι τυφλά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μπορεί να βοηθήσει κάποιον να αποκοιμηθεί λίγο πιο γρήγορα, αν και η επίδρασή της στη συνολική ποιότητα και διάρκεια του ύπνου εξακολουθεί να μελετάται.

Πέρα από τον ύπνο, οι πρώτες έρευνες δείχνουν ότι η μελατονίνη ίσως επηρεάζει και άλλες λειτουργίες του οργανισμού, όπως η θερμοκρασία του σώματος και η μείωση της νυχτερινής αρτηριακής πίεσης σε άτομα με υπέρταση. Ωστόσο, χρειάζονται περισσότερες μελέτες. Ενδείξεις υπάρχουν και για πιθανά οφέλη σε παθήσεις όπως η εκφύλιση ωχράς κηλίδας, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, οι ημικρανίες και οι εμβοές. Παρότι θεωρείται γενικά ασφαλής για περιστασιακή, βραχυχρόνια χρήση, η μελατονίνη δεν είναι ακίνδυνη για όλους.

Οι πιο συχνές παρενέργειες είναι πονοκέφαλος, ζάλη, ναυτία και υπνηλία μέσα στην ημέρα. Πιο σπάνια μπορεί να εμφανιστούν σύγχυση, κράμπες στο στομάχι, ευερεθιστότητα, κατάθλιψη, τρόμος ή άγχος. Χρειάζεται επίσης προσοχή όταν λαμβάνεται μαζί με άλλα φάρμακα, καθώς μπορεί να υπάρξουν αλληλεπιδράσεις. 

Η σωστή δόση είναι σημαντική. Συνήθως συνιστάται να ξεκινά κανείς με πολύ μικρή ποσότητα, από 0,3 έως 1 mg. Δεν πρόκειται για «άμεσο» βοήθημα ύπνου, γι' αυτό καλό είναι να λαμβάνεται λίγες ώρες πριν από την κατάκλιση. Παράλληλα, ένα δροσερό, σκοτεινό δωμάτιο, η αποφυγή οθονών και ένα σταθερό ωράριο ύπνου μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά το αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση, η μελατονίνη δεν υποκαθιστά τις σωστές συνήθειες ύπνου ούτε την ιατρική συμβουλή. Η υπεύθυνη χρήση και η καθοδήγηση ειδικού παραμένουν πάντα η ασφαλέστερη επιλογή.