Στο Αμερικάνικο Συνέδριο Ογκολογίας (ASCO 2026) ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα της μελέτης φάσης III TALAPRO-3 που αξιολογεί την προσθήκη του PARP αναστολέα talazoparib στο νεότερο αντιανδρογόνο ενζαλουταμίδη και στον κλασικό ανδρογονικό αποκλεισμό (ADT) σε ασθενείς με μεταστατικό ορμονοευαίσθητο καρκίνο του προστάτη με μεταλλάξεις στα γονίδια επιδιόρθωσης του ομόλογου ανασυνδυασμού του DNA. Ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) και η Δρ. Αγγελική Ανδρικοπούλου αναφέρουν ότι οι μεταλλάξεις στα γονίδια του ομόλογου ανασυνδυασμού (Homologous Recombination Repair - HRR) οδηγούν στην ανεπάρκεια αυτού του μηχανισμού με αποτέλεσμα τα κύτταρα να μην μπορούν να επιδιορθώσουν αποτελεσματικά τις βλάβες του DNA προκαλώντας γενωμική αστάθεια. Τα καρκινικά κύτταρα με ανεπάρκεια του ομόλογου ανασυνδυασμού βασίζονται σε εναλλακτικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης. Αυτό αξιοποιείται κλινικά μέσω των αναστολέων PARP (π.χ. Olaparib, Talazoparib) που καταστρέφουν εκλεκτικά τα μεταλλαγμένα καρκινικά κύτταρα αφαιρώντας τον εναλλακτικό μηχανισμό επιδιόρθωσης στον οποίο βασίζονται τα κύτταρα αυτά. Οι HRR μεταλλάξεις ανιχνεύονται σε περίπου 10–15% των περιπτώσεων μεταστατικού ορμονοευαίσθητου καρκίνου προστάτη, ενώ η συχνότητά τους αυξάνεται σημαντικά στο προχωρημένο ευνουχοάντοχο στάδιο όπου ανευρίσκονται στο 20–25% των ασθενών. Το συχνότερα μεταλλαγμένο γονίδιο είναι το BRCA2 το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο έως το ήμισυ όλων των HRR μεταλλάξεων. Άλλες HRR μεταλλάξεις αφορούν τα γονίδια ATM, CDK12, CHEK2 και PALB2. Στην μελέτη TALAPRO-3 ο συνδυασμός του PARP αναστολέα talazoparib μαζί με ενζαλουταμίδη και ανδρογονικό αποκλεισμό μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής κατά 52% σε σύγκριση με την καθιερωμένη θεραπεία με ενζαλουταμίδη στους ασθενείς με μεταστατικό ορμονοευαίσθητο καρκίνο προστάτη και HRR μεταλλάξεις. Το μέσο διάστημα χωρίς υποτροπή της νόσου δεν είχε ακόμη επιτευχθεί στους ασθενείς που έλαβαν το talazoparib έναντι 45,8 μήνες στο σκέλος ελέγχου. Ιδιαίτερα στους ασθενείς με μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1/2 καταγράφηκε μείωση του κινδύνου υποτροπής κατά 63% από την λήψη του φαρμάκου. Το όφελος από την θεραπεία ήταν σημαντικό και για τους ασθενείς με μεταλλάξεις των γονιδίων ATM, BRCA2 και CDK12. Πολύ σημαντικό ήταν επίσης πως το talazoparib σε συνδυασμό με την ορμονική θεραπεία καθυστέρησε σημαντικά την βιοχημική υποτροπή (άνοδο του PSA) και την ανάγκη για επόμενη συστηματική αντικαρκινική θεραπεία. Το προφίλ ασφάλειας ήταν συμβατό με τη γνωστή τοξικότητα του φαρμάκου με συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες την αναιμία, την κόπωση και λοιπές αιματολογικές τοξικότητες όπως η ουδετεροπενία. Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες αντιμετωπίστηκαν με τροποποίηση δόσης αν και το 19% των ασθενών διέκοψε το talazoparib λόγω τοξικότητας. Συνολικά, τα αποτελέσματα της TALAPRO-3 υποστηρίζουν πως «ο συνδυασμός talazoparib μαζί με ενζαλουταμίδη και ανδρογονικό αποκλεισμό αποτελεί μια νέα, βιολογικά στοχευμένη θεραπευτική επιλογή πρώτης γραμμής για ασθενείς με μεταστατικό ορμονοευαίσθητο καρκίνο προστάτη και HRR μεταλλάξεις» προσφέροντας σημαντική παράταση του χρόνου έως την εξέλιξη της νόσου σχολιάζουν οι ερευνητές. Η μελέτη τονίζει ακόμη περισσότερο τη σημασία ελέγχου των μεταλλάξεων αυτών ήδη κατά την αρχική διάγνωση του μεταστατικού καρκίνου προστάτη ώστε οι ασθενείς να λάβουν τους PARP αναστολείς εγκαίρως στην ορμονοευαίσθητη νόσο.